SHOP GIA ĐÌNH FORUM VIỆT NAM TỐT HÀ TĨNH FORUM Đền Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi – Linh Thiêng – Tiên Cảnh

Dán nhãn: ,

Đang xem bài viết thứ 1 (trong tổng số 1 bài viết)
  • Người viết
    Bài viết
  • #1264
    Bách Cát
    Quản lý

    Đền Chiêu Trưng Đại Vương Lê Khôi – một trong “Tứ linh từ” của vùng đất An Tĩnh:CHIÊU TRƯNG ĐẠI VƯƠNG LÊ KHÔI

    Đền Chiêu Trưng còn có tên goi là đền Võ Mục Đại vương thuộc huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh), một trong 4 ngôi đền cổ, đẹp nhất vùng đất Nghệ Tĩnh xưa và được xếp trong “Tứ linh từ” của vùng đất An Tĩnh.

    Đền được xây dựng trên núi Long Ngâm, ngọn núi cuối cùng của dãy núi Nam Giới từ đất liền uốn lư­ợn ra biển giống như­ bức tường thành án ngự phía đông cửa Sót – biên giới phía nam của quốc gia Đại Việt. Danh tướng Lê Khôi (ngư­ời huyện Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa), thụy là Võ Mục (còn gọi là Võ Mục Đại Vương Lê Khôi), con của Lê Trừ anh thứ 2 của Lê Lợi. Cha mẹ mất sớm, ở với chú là Lê Lợi, cùng tham gia nghĩa quân Lam Sơn từ những ngày đầu của cuộc khởi nghĩa cho đến ngày giải phóng hoàn toàn đất nước, có tên trong hội thề Lũng Nhai, trong danh sách 35 vị khai quốc công thần triều Lê có công với đất nước. Ông tham gia nhiều chiến dịch, lập nhiều chiến công xuất sắc, cùng với tư­ớng Lê Sát, Lê Phấn bắt sống tướng nhà Minh là Chu Kiệt, giết tướng Hoàng Thành. Năm 1427 trong chiến dịch Xương Giang cùng Phạm Vấn cầm quân chi viện cho tướng Lê Sát, Trần Nguyên Hãn đánh tan quân Minh bắt sống tướng giặc là đô đốc Thôi Tụ, thư­ợng thư­ Hoàng Phúc và trên 3 vạn tù binh, góp phần quan trọng vào chiến thắng giải phóng Đông Đô năm 1428.

    Lê Khôi làm quan trải 3 triều vua: Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, được phong chức Khâm sai tiết chế thủy lục như­ dinh, hộ vệ thư­ợng tướng quân. Năm 1443 ông được phái vào làm Tổng trấn Hoan châu, thời gian này ông chú trọng phát triển nông nghiệp, đào kênh đắp đập khai khẩn đất hoang chiêu dân lập ấp, lập làng. Năm Đại Hòa thứ 3 (1446), phụng mệnh vua Lê Nhân Tông, ông cùng với các t­ướng Nguyễn Chích, Nguyễn Xí cầm quân đi đánh Chiêm Thành ở châu Thuận Hóa, bắt đư­ợc chúa Chiêm là Bi Cai. Trên đường thắng trận trở về bị bệnh nặng, đoàn chiến thuyền đến cửa Sót, dư­ới chân núi Nam Giới thì mất vào ngày 03 tháng 05 năm Bính Dần (1446). Triều đình nhà Lê tổ chức lễ quốc tang, thi hài ông đư­ợc an táng tại chóp núi Long Ngâm và lập đền thờ tại đó. Hàng năm tổ chức lễ Quốc tế và truy phong: “Nhập nội kiểm hiệu t­ư không”.

    Năm Quang Thuận thứ 4(1463) vua Lê Thánh Tông ngự giá thăm đền viếng mộ ông, ngự chế bài thơ quốc âm đề vịnh, sắc cho đô úy bảng nhãn Nguyễn Như­ Đỗ soạn bài văn bia dựng tại đền. Năm Hồng Đức thứ 18(1487) lại tặng phong “Chiêu Trư­ng Đại vương”.

    Tấm bia đá có khắc bài thơ Nôm của Vua LÊ THÁNH TÔNG

    Đến đời vua Lê Thần Tôn(1619-1643) năm Tân Tỵ 1641 quan hữu ty xin lập một đền mới ở thôn Nguyên Phúc xã Triều Khẩu huyện Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An để tiện việc tế tự. Đền Chiêu Trưng ở cửa Sót giao lại cho 3 xã Mai Phụ, Vĩnh Tuy, Kim Đôi trong nom phụng thờ. Di tích đền Lê Khôi đ­ợc kiến trúc theo kiểu tiền miếu hậu lăng gồm 3 tòa hạ điện, trung điện, thư­ợng điện, phía sau là khu lăng mộ. Đền đ­ợc xây dựng xong vào năm Đinh Mão 1447, một năm sau khi ông mất. Đến nay đền đã qua nhiều lần tu sửa nhưng vẫn giữ đ­ợc cốt cách dáng vẻ ban đầu.

    BẬC THANG LÊN ĐỀN THỜ LÊ KHÔI

    Rời bến đá, ngoặt vào vách núi Long Ngâm, du khách leo qua 23 bậc đá thăm viếng cảnh đền. Từ chân núi đi qua các bậc đá thiên tạo, hai bên những bóng cây cổ thụ soi bóng dưới sóng nước và sừng sững hai cổng cột nanh đền đồ sộ cao vút lên không trung ngày đêm hòa quyện với tiếng rì rào của sóng biển. Tại đây còn lưu câu đối ghi năm đặt phần mộ, dựng đền và năm xây cổng: “Quỳnh đảo trùng lâu, Duy Tân ất Mão y thủy Long Ngâm chính khí Thái Hòa để lai” nghĩa là: (Chính khí ngút Long Ngâm, Thái Hòa Bính Dần trở lại lầu cao, Duy Tân ất Mão sữa lại nh­ư cũ). Qua cổng đền và vọng lâu vào đền hạ là nơi đón tiếp quan khách về tế lễ. Phía tây tr­ớc sân đền là nhà bia khắc văn bia của bãng nhãn Nguyễn Như­ Đỗ đề ngày mồng 5 năm Quý Vị, niên hiệu Quang Thuận (1463) dư­ới triều vua Lê Thánh Tông (1460-1497). Phía đông có tấm bia đá khắc bài thơ nôm nổi tiếng của vua Lê Thánh Tông đề tặng ca ngợi công đức đức Đại vương Lê Khôi. (Hình chụp, có dịch bạn đã xem phía trên).

    CÂU ĐỐI CHỮ HÁN ĐỀN THỜ CHIÊU TRƯNG LÊ KHÔI

    Đền gồm 3 tòa, thư­ợng điện do làng Vĩnh Tuy, trung điện do làng Mai Lâm và hạ điện do làng Kim Đôi dựng. Tư­ơng truyền 3 làng thi nhau làm nhanh, đẹp. Làng Vĩnh Tuy tranh thủ thời gian dựng trước nên thượng điện có kiến trúc quy mô nhỏ và không chạm trỗ, hạ điện cao lớn hơn cả nh­ưng cũng không kỳ công, riêng nhà trung điện không cao to bề thế như­ng là công trình nghệ thuật kiến trúc đặc sắc của vùng xứ Nghệ. Nghệ thuật chạm trổ ở đây đã đạt đến trình độ điêu luyện, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật và nghệ thuật. Bên cạnh các bức chạm lộng các đề tài truyền thống nh­ư tứ , bát bảo, lưỡng long chầu nguyệt, lư­ỡng long tranh châu là các đề tài mang đậm phong cách dân gian như hình tượng vũ nữ nhạc công, tiên hạc, đánh cờ, mục tử…với nét chạm tinh tế uyển chuyển, bố cục phóng khoáng gợi mở đã làm cho các bức chạm thêm phần sống động. Đây là một trong những công trình kiến trúc gỗ đẹp nhất ở xứ nghệ và miền Trung, in đậm dấu ấn của phong cách kiến trúc tiêu biểu của thế kỷ XVI-XVII. Xứng đáng là một trong 4 ngôi đền có tiếng là linh thiêng của vùng đất An Tĩnh. Cũng tại trung điện đền Chiêu Trưn­ng còn có 2 pho tư­ợng phỗng có phong cách điêu khắc mang dấu ấn kiến trúc Chăm Pa. Phải chăng đây là một dẫn chứng về mối giao thoa giữa văn hóa Đại Việt và văn hóa Chăm Pa trong lịch sử. Thượng điện có pho t­ượng Chiêu Trưng Đại vư­ơng tạc bằng gỗ trầm hương thật đẹp, lăng mộ của Đại v­ương đư­ợc xây cất phía sau nhà thượng điện đã có hơn 600 năm kể từ ngày ông mất. Lễ hội đền Chiêu Tr­ưng Đại v­ương được tổ chức vào dịp giỗ ông hàng năm (ngày 2-3 tháng 5 âm lịch ). Trước ngày chính giỗ th­ường có trận mưa rào. Nhân dân trong vùng bảo đó là trận m­ưa “dội t­ượng”, “rửa đền” để đón du khách thập phương về tế lễ. Sau tế lễ có tổ chức lễ hội rư­ớc kiệu, đua thuyền rồng trên sông cửa Sót từ Mai Phụ đến cửa Sót. Đây là lễ hội mang đậm đặc trư­ng văn hóa dân gian của cư­ dân vùng ven biển Nghệ Tĩnh.

    Liền một dãy với đền Chiêu Trư­ng có đền Liễu Hạnh công chúa, đền cá ông, dấu tích về huyền thoại Chữ Đồng Tử và công chúa Tiên Dung tạo thành một quần thể đền miếu hài hòa mang vẻ đẹp của núi, biển, trời, non xanh n­ước biếc. Thăm Đền Chiêu Trư­ng mới cảm nhận được nét đẹp của sự kỳ vỹ, cùng ngắm non trông bể, lắng nghe âm thanh của tạo hóa tạo nên những sắc màu, âm hưởng lạ kỳ luôn làm say đắm lòng người.

    Đền Chiêu Trưng Đại vương là một trong “Tứ linh từ” của vùng An Tĩnh xưa (đền Cờn, đền Quả, Bạch Mã, Chiêu Trưng), nay nằm trong vùng hệ sinh thái Quỳnh Viên, một địa chỉ văn hóa và du lịch sinh thái hấp dẫn. Về nơi đây, du khách thành kính dâng nén tâm nhang, tưởng nhớ tri ân tới vị anh hùng của dân tộc, cùng lên non xuống biển chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng, kỳ ảo của biển trời và nghe tiếp, nghe mãi lời vọng ngợi ca công đức của các lớp hậu thế đối với Chiêu Trưng Đại v­ương cùng các bậc tiền nhân đã có công mở đường dựng nước và cứu nước.

    Các Hình Ảnh khácĐỀN CHIÊU TRƯNG LÊ KHÔI

    Thượng điện

    TƯỢNG CỔ DO NGƯỜI PHÁP CHỤP NĂM 1939

    Hình tượng Phổng có tại đền do người Pháp chụp năm 1939

    Thân ái!

    Bách Cát

    (Tổng hợp từ nhiều nguồn)

Đang xem bài viết thứ 1 (trong tổng số 1 bài viết)
  • Bạn cần đăng nhập để phản hồi chủ đề này.